
روایت شب نهم گارنت با همراهی الف؛ دیار، جایی که با ما میماند
دیار کجاست؟
جایی که در آن به دنیا آمدهایم؟ خانهای که روزی در آن زندگی کردهایم؟ شهری که سالهاست از آن دور شدهایم؟ یا شاید مجموعهای از آدمها، صداها و خاطرههایی که هرجا برویم، بخشی از آنها را با خود حمل میکنیم؟
برای هرکدام از ما، پاسخ این سؤال میتواند متفاوت باشد. گاهی دیار یک نقطه روی نقشه است و گاهی چیزی بسیار نزدیکتر؛ یک کوچه، صدای کسی که دوستش داشتهایم، بوی خانهای قدیمی، شعری آشنا یا تصویری که سالها بعد هنوز با شنیدن نام یک شهر در ذهنمان زنده میشود.
نهمین روایت شب گارنت، با حمایت و همراهی الف، به مفهوم «دیار» اختصاص داشت؛ شبی برای شنیدن روایتهایی از خانه، رفتن، ماندن، دوری، بازگشت و آنچه از مکانها و آدمها در ما باقی میماند.
دیار؛ جایی فراتر از یک نقطه روی نقشه
دیار همیشه جایی نیست که امروز در آن زندگی میکنیم.
ممکن است سالها از شهری دور باشیم، اما هنوز خیابانهایش را به خاطر بیاوریم. ممکن است خانهای دیگر وجود نداشته باشد، اما خاطره آن همچنان بخشی از ما باشد. شاید حتی دیار برای بعضی از ما نه یک مکان، بلکه مجموعهای از آدمها و تجربههایی باشد که حس تعلق را در ما ساختهاند.
به همین دلیل، وقتی از دیار حرف میزنیم، در واقع از بخشی از هویت خودمان حرف میزنیم.
از چیزهایی که در طول سالها در ما باقی ماندهاند؛ حتی اگر خودمان تغییر کرده باشیم، مسیر دیگری رفته باشیم یا فاصله زیادی میان ما و جایی که روزی خانه نامیدهایم شکل گرفته باشد.
«روایت شب نهم» فرصتی بود برای مکث روی همین تجربه مشترک؛ اینکه چه چیزی یک مکان را برای ما به دیار تبدیل میکند؟
یک شب، روایتهای متفاوت از «دیار»
«روایت شب» قرار نیست برای یک مفهوم، تعریفی واحد پیدا کند. هر بار یک موضوع پیش روی راویان قرار میگیرد و هرکس از تجربه و جهان شخصی خود به آن نزدیک میشود.
در شب نهم نیز «دیار» از زاویههای متفاوت روایت شد.
غزل شاکری میزبانی این شب را بر عهده داشت و محمود دولتآبادی، شمس لنگرودی، امیرحسین ماحوزی، منصور ضابطیان، سردار سرمست و سحر دولتشاهی هرکدام با تجربه و نگاه خود بخشی از این شب را ساختند.
ادبیات، شعر، سفر، سینما، پژوهش و موسیقی در کنار یکدیگر قرار گرفتند تا یک واژه آشنا، از چند مسیر متفاوت دیده شود.
شاید برای یکی، دیار با ادبیات و زبان پیوند داشته باشد. برای دیگری با سفری که از آن بازگشته یا شهری که ترک کرده است. برای کسی با خاطرهای شخصی و برای دیگری با آدمهایی که روزی خانه را برایش معنا کردهاند.
قرار نبود همه روایتها به یک پاسخ برسند؛ درست مثل خود مفهوم دیار که برای هرکس معنای خودش را دارد.
خانه، خاطره و حس تعلق
خانه همیشه چهاردیواری نیست.
گاهی آدمها خانهاند. گاهی یک زبان، یک لهجه یا حتی یک صدا میتواند همان حس آشنایی را در ما زنده کند. گاهی سالها از جایی فاصله میگیریم و تازه بعد از رفتن میفهمیم چه بخشهایی از آن را با خودمان آوردهایم.
شاید برای همین است که دیار میتواند همزمان هم درباره «ماندن» باشد و هم درباره «رفتن».
کسی که میرود، لزوماً همهچیز را پشت سر نمیگذارد. خاطرهها، تجربهها و چیزهایی که بخشی از شخصیت او را ساختهاند، همراهش حرکت میکنند.
و کسی که بازمیگردد نیز الزاماً به همان جایی که ترک کرده بود برنمیگردد؛ چون هم خودش تغییر کرده و هم ممکن است دیارش دیگر همان چیزی نباشد که در خاطرش مانده است.
همین فاصله میان خاطره و واقعیت، رفتن و بازگشت، شاید یکی از انسانیترین بخشهای مفهوم دیار باشد.
چرا روایت کردن دیار مهم است؟
هر آدمی جهان را از نقطهای آغاز میکند.
جایی، آدمهایی و تجربههایی وجود داشتهاند که نخستین تصویرهای ما از زندگی را ساختهاند. بعدها ممکن است مسیرمان تغییر کند، سفر کنیم، خانه تازهای بسازیم یا حتی تعریفمان از تعلق عوض شود، اما بخشی از آن نقطه آغاز همچنان با ما باقی میماند.
شنیدن روایت دیگری از دیار، شاید باعث شود ما هم دوباره به دیار خودمان فکر کنیم.
به شهری که از آن آمدهایم.
به خانهای که هنوز هست یا دیگر نیست.
به آدمهایی که بخشی از گذشته ما هستند.
و به چیزهایی که با وجود همه تغییرها، همچنان در ما باقی ماندهاند.
ارزش روایت نیز شاید همینجا باشد؛ اینکه تجربه یک نفر بتواند دریچهای برای بازخوانی تجربه خودمان باز کند.
همراهی الف با روایت شب «دیار»
برای الف، همراهی با مجموعه «روایت شب» تنها حمایت از یک برنامه فرهنگی نیست؛ همراهی با فضایی است که در آن آدمها فرصت پیدا میکنند تجربههایشان را روایت کنند و دیگران فرصتی برای شنیدن داشته باشند.
در این مسیر، نقش حامی همیشه قرار گرفتن در مرکز صحنه نیست.
گاهی همراهی یعنی کمک کنیم صحنهای شکل بگیرد که بر روی آن ادبیات، موسیقی، هنر و تجربههای انسانی در کنار یکدیگر قرار بگیرند؛ جایی برای شنیدن، گفتوگو کردن و کمی مکث کردن میان شتاب زندگی روزمره.
روایت شب نهم «دیار» نیز با حمایت الف برگزار شد و ادامه همان مسیری بود که الف و گارنت در مجموعه روایت شب کنار یکدیگر طی کردهاند.
مسیری که هر بار با یک مفهوم تازه آغاز میشود، اما در نهایت به آدمها و تجربههایشان میرسد.
دیار شاید همان چیزی باشد که با ما میماند
آدمها از جایی به جای دیگر میروند. خانهها تغییر میکنند. شهرها شکل دیگری پیدا میکنند و گاهی فاصلهای طولانی میان ما و جایی که روزی متعلق به آن بودهایم ایجاد میشود.
اما همهچیز با رفتن تمام نمیشود.
گاهی چیزی از یک مکان در ما باقی میماند؛ یک شیوه حرف زدن، یک خاطره، یک تصویر، یک شعر یا حتی احساسی که توضیح دادنش آسان نیست.
شاید دیار بیش از آنکه جایی باشد که در آن ماندهایم، چیزی باشد که از آن با ما مانده است.
روایت شب نهم فرصتی بود برای شنیدن همین ماندنها؛ روایت آدمهایی که هرکدام از مسیر خود به «دیار» رسیدند.
و شاید بعد از پایان شب، پرسشی برای هرکدام از ما باقی مانده باشد:
اگر همه مکانهایی را که در آنها زندگی کردهایم کنار بگذاریم، کدام آدمها، صداها و خاطرهها هنوز برای ما معنای «دیار» دارند؟


